Doctor honoris causa Jules Schelvis
AMSTERDAM – Op 7 februari 2007 verklaarde staatssecretaris Ross-Van Dorp hem tot officier in de Orde van Oranje-Nassau voor zijn onderzoek naar de holocaust, dinsdag 8 januari van dit jaar ontving hij voor zijn werk het eredoctoraat van de Universiteit van Amsterdam.
Na afloop van de plechtigheid moest Jules Schelvis (87) in het Maagdenhuis honderden felicitaties in ontvangst nemen. Pas na een uur begon de wachtende rij enigszins te slinken. Vermoeidheid tekende zich toen inmiddels af in Schelvis’ ogen, maar hij dacht er niet aan ook maar een moment te gaan zitten. Schelvis ten voeten uit. Als het er echt om gaat, dan stá je er, is zijn credo, al zijn leven lang. Zoals hij er ook stond in 1945 na afloop van de oorlog: hard geslagen, maar niet verslagen. Hij bouwde een nieuw leven op met daarin ook een succesvolle carrière in de krantenwereld. Pas na zijn pensionering - bijna veertig jaar later - ging hij daadwerkelijk iets doen met zijn herinneringen uit 1943-1945.
De promotor van Jules Schelvis was prof.dr. Hans Blom, de oud-directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) en hoogleraar Nederlandse Geschiedenis sedert de Middeleeuwen. Hij zei dat eigenlijk al vanaf 1993 het eredoctoraat aan Schelvis verleend had kunnen worden. In dat jaar schreef hij, na tien jaar onderzoek, ‘Vernietigingskamp Sobibor’. Het zou als een dissertatie aangemerkt kunnen worden, maar, zei Blom, de regels van de universiteit waren toen anders.
Blom herinnerde eraan dat zijn voorganger bij het NIOD, Loe de Jong, destijds Schelvis’ boek over Sobibor al als een wetenschappelijk werk aanmerkte. ‘Sobibor’ is inmiddels in het Duits en Engels vertaald. Net zoals het eerste boek van Schelvis, ’Binnen de poorten’. Dat kwam in 1982 uit, niet lang na zijn pensionering bij Het Vrije Volk. Blom noemde het een imponerend persoonlijk verslag van een twee jaar durende martelgang door een zevental Duitse kampen.
Veel doctors honoris causa (om de eer) voor hun studie en uitbeelding van de peilloze ellende van de holocaust zijn er niet. De Universiteit van Amsterdam verleende in 2005 zo’n eredoctoraat aan de Franse cineast, filosoof en regisseur Claude Lanzmann (1925) voor zijn documentaire serie Shoah.
Woensdag 9 januari organiseerde het Centrum voor Holocaust- en Genocidestudies een symposium ter ere van Schelvis onder de titel: Nieuw onderzoek naar de kampen uit het Derde Rijk. Daar toonde Schelvis de ca. 100 aanwezigen hoe verdiend zijn nieuw verworven titel is met een lezing getiteld: Nieuwe aantallen slachtoffers van Sobibor. Na minutieus onderzoek van Schelvis in samenwerking met het Holocaust Memorial Museum in Washington DC en enkele gerenommeerde onderzoekers op dit gebied is het aantal slachtoffers van 250.000 bijgesteld tot 170.000.
Wij zullen hierover binnenkort meer publiceren op onze website.