Herdenkingsreis naar Sobibor
Op 19 april herdenkt Polen de holocaust. Op die dag in 1943 riep de Zydowska Organizacja Bojowa (ZOB), de Joodse verzetsorganisatie van het Warschause getto onder leiding van Marek Edelman de opstand in het getto van Warschau uit. Hij slaagde er in om via de riolen uit het getto te ontsnappen, samen met een handjevol andere strijders. Hij is nu, in 2007, de laatste nog levende strijder en was aanwezig bij de herdenking bij het gettomonument in Warschau.
De Stichting Sobibor heeft 
samen met Bildungswerk Stanislaw Hantz op deze dag van herdenking een bijeenkomst georganiseerd aan de Gedenklaan te Sobibor. Veel leerlingen van de middelbare school uit Wlodawa, die ieder jaar aandacht besteedt aan deze herdenking, kwamen doorvoor naar het voormalige vernietigingskamp. Samen met de Nederlandse en Duitse groep hebben wij ons opgesteld langs de stenen aan de Gedenklaan en een steen doorgegeven onder het uitspreken van een joodse voornaam. Voornamen die na het uitroeien van het joodse leven niet veel meer in gebruik zijn. Nadat de steen door de handen van de circa 200 aanwezigen gegaan was werd aan weerszijden van de Gedenklaan een nieuwe steen officieel geplaatst. Eén steen voor de familie van een van onze Nederlandse reisgenoten en één steen voor een in Australië levende overlevende van de opstand van 1943. Daarna werd Kaddisj gezegd en een minuut stilte in acht genomen.
Deze herdenkingsreis begon twee dagen eerder, op dinsdag 17 april, op Schiphol. Met 32 mensen reisden wij via Warschau naar Chelm. Op 18 april waren wij uitgenodigd in het gemeentehuis van Wlodawa om vast kennis te maken met de wijze waarop de school de herdenkingsbijeenkomst had voorbereid. Daarna gingen de Nederlandse en Duitse deelnemers aan de reis naar Sobibor. Hier werd ruim de tijd genomen om het terrein van het voormalige vernietigingskamp te bezoeken. Jules Schelvis gaf een overzicht van zijn ervaringen en de indeling van het kamp. Daarna werd de Gedenklaan bezocht, voor velen een emotioneel moment omdat zij daar voor het eerst de steen zagen die zij voor verloren familieleden met zoveel liefde hebben laten plaatsen. Tenslotte werd in alle rust een indrukwekkende herdenking gehouden.
Na twee dagen van herdenken bracht de bus ons op vrijdag 20 april terug naar Warschau en vlogen wij aan het eind van de middag terug naar Amsterdam. Voor velen zal deze reis nog lang in de herinnering en in contacten met andere reisgenoten blijven voortleven.
.