Studiereis naar Polen (7-16 september 2007)
Onder de codenaam Aktion Reinhardt werden in 1942 en 1943 ongeveer 1,5 tot 1,7 miljoen joden vermoord in de gaskamers van de vernietigingskampen in Belzec, Sobibor en Treblinka. Aktion Reinhardt was één van de grootste en gruwelijkste niet-militaire operaties tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Tijdens deze studiereis staat het lot van de slachtoffers centraal. Getracht wordt hun lijdensweg te bevatten en hun sterven te gedenken. Daarnaast wordt stilgestaan bij de wijze waarop in Polen, Duitsland en Nederland aandacht wordt besteed aan de holocaust. Op historische plaatsen wordt de holocaust in beeld gebracht vanuit het perspectief van de slachtoffers. Maar ook proberen wij vanuit het zicht van de daders te zien hoe de holocaust in de praktijk werd uitgevoerd.
De reis brengt ons niet alleen bij de drie vernietigingskampen, maar ook bij het voormalige getto van Lublin, het vroegere doorgangsgetto Izbica en het concentratiekamp Majdanek. We verdiepen ons in de joodse geschiedenis van Oost-Polen en naast het verleden is er ook aandacht voor de wijze waarop in het huidige Polen het debat over het anti-semitisme gevoerd wordt.
Belzec was het eerste vernietigingskamp in het kader van Aktion Reinhardt. Hier werden de gaskamers op joden getest. Binnen tien maanden werden in Belzec circa 600.000 mensen om het leven gebracht.
In Sobibor werden tot de opstand van 14 oktober 1943 in anderhalf jaar tijd 170.000 joden vermoord. Vanuit Westerbork gingen tussen maart 1943 en juli 1943 negentien transporten met in totaal 34.313 joden naar Sobibor. Slechts vijftien vrouwen en drie mannen uit Nederland overleefden de oorlog.
Treblinka was het derde en grootste vernietigingskamp van Aktion Reinhardt. Hier werden ongeveer 700.000 mensen vermoord, onder wie de joden uit het getto van Warschau en Radom. Ook hier organiseerden de gevangenen een opstand.
Het praktisch geheel joodse dorpje Izbica werd ingericht als getto. Vooral Duitse en Tsjechische joden werden hierheen gedeporteerd alvorens zij naar één van de vernietigingskampen werden doorgestuurd.
Het concentratiekamp Majdanek, dat vrijwel geheel in authentieke staat bewaard gebleven is, ligt aan de rand van Lublin. In de omgeving lag het werkkamp Alter Flugplatz. Hier werden kleding, machines en waardevolle zaken gesorteerd om daarna ‘Heim ins Reich’ te worden gezonden.
Het hoofdkwartier van Aktion Reinhardt zetelde in Lublin.
Vanuit Lublin en Berlijn werden de massamoorden georganiseerd. Tot de inval van de Duitsers in 1939 was Lublin het centrum van het Oost-Europese orthodoxe jodendom. Zoals in de meeste steden werd ook in Lublin een getto ingericht. Vrijwel alle joden uit die stad en omgeving zijn in Belzec en Sobibor vermoord.
Deze studiereis is een initiatief van het Duitse Bildungswerk Stanislaw Hantz en de Stichting Sobibor. In 2004 vond deze gecombineerde reis voor het eerst plaats en is nu een jaarlijks terugkerende activiteit.
Bildungswerk Stanislaw Hantz, genoemd naar een overlevende van Auschwitz, heeft als doelstelling dat de holocaust nooit vergeten mag worden. Het is een actieve organisatie die zetelt in Kassel en verschillende studiereizen organiseert. Ook is zij actief in het uitgeven van boeken, inrichten van tentoonstellingen en organiseren van seminars.
De studiereis wordt per trein gemaakt. De standplaats is Lublin, waar in een klooster wordt gelogeerd.
De groepsgrootte is ca. 40 personen. De voertaal is Duits en Engels. De directeur van het herinneringscentum Belzec, Robert Kuwalek, zal ons tijdens de reis begeleiden.
De kosten bedragen € 590,- p.p..
De reis per trein begint op vrijdagavond 07.09.2007 vanaf Amsterdam; wij arriveren zaterdagmiddag in Lublin. Het officiële programma begint op zondagochtend en duurt t/m vrijdagavond 14.09.07. Op zaterdag reizen wij terug naar Amsterdam, alwaar wij zondagochtend 16.09.07 verwachten aan te komen.
Voor aanvullende informatie of aanmelding: Stichting Sobibor e-mail: info@stichtingsobibor.nl