Gedenklaan Sobibor, een monument voor de doden
Informatie over de Gedenklaan te Sobibor
Na de geslaagde opstand in het Vernietigingskamp Sobibor die op 14 oktober 1943 plaatsvond zorgden de nazi’s ook voor de totale afbraak van dit kamp om alle sporen uit te wissen. Voor de SS vertrok werd het terrein beplant met bomen.In de jaren die volgden was er weinig belangstelling voor dit oord in Oost- Polen, vrijwel op de grens met de Oekraïne. Een bezoek aan het vernietigingskamp Sobibor had veel weg van een tocht naar het einde van de wereld. In de jaren zestig van de vorige eeuw heeft de Poolse overheid op het terrein een heuvel geplaatst met de as van de slachtoffers om degenen die deze plek wilden bezoeken de kans te bieden hier te rouwen om hun gestorven geliefden.
De laatste jaren dringt alom het besef door dat de vernietigingskampen in Oost-Polen een belangrijk verhaal te vertellen hebben over de holocaust. In Sobibor is inmiddels een museum verrezen. Daarnaast zijn er plannen om de aldaar ontdekte velden met as van vermoorde joden te markeren en duidelijk zichtbaar te maken als massagraven. Ook wordt een educatiepad aangelegd, dat bezoekers de nodige informatie zal geven over dit voormalige vernietigingskamp.
Eén van de belangrijkste activiteiten van de laatste twee jaar is echter het aanleggen van een Gedenklaan. Deze is gesitueerd op de plaats van de vroegere Himmelfahrtstrasse, de weg die de joden moesten afleggen van de ontkleedplaats tot de gaskamers. Op deze plek zijn de bomen gerooid en is een pad aangelegd. Langs dit pad zijn en worden dennenbomen geplant. Wie dat wil kan langs dit pad een boom laten planten voor in Sobibor omgekomen dierbaren. Bij deze boom wordt een steen geplaatst die voorzien wordt van een tekst bestaande uit naam, geboortedatum, geboorteplaats, sterftedatum en sterfteplaats. Desgewenst kan hieraan een beperkte eigen tekst worden toegevoegd.
De pr
ijs van een boom bedraagt € 250,-. Dit bedrag omvat de aanleg (van een deel) van de Gedenklaan, de boom, de steen en het onderhoud daarvan in komende jaren. Een ieder die een boom aan de Gedenklaan wil laten plaatsen kan daarover contact opnemen met de Stichting Sobibor. Wij zijn desgewenst ook graag behulpzaam bij het vaststellen van de tekst.
In september 2005 wordt tijdens een reis, die georganiseerd wordt in samenwerking tussen het Duitse Bildungswerk Stanislaw Hantz en de Stichting Sobibor, een bezoek gebracht aan dit voormalige vernietigingskamp. Alle bomenen stenen die gedurende het jaar geplaatst zijn worden dan bezocht en gefotografeerd. Wij sturen daarna allen die een boom lieten plaatsen een foto van de boom en steen met een overzichtsfoto van de Gedenklaan.
Nadat de Gedenklaan in 2003 officieel geopend is zijn hier vorig jaar de eerste negentien Nederlandse stenen geplaatst. Hoewel de bomen nu nog jong en klein zijn, zien wij nu al dat de Gedenklaan binnen enkele jaren zal uitgroeien tot een indrukwekkend monument.